matura maj 2012 zad 28

http://akademia-matematyki.edu.pl/ Link do kursu: http://kurs-maturalny-warszawa.pl/?p=285Piąty wyraz ciągu arytmetycznego jest równy 26, a suma pięciu począ Matura 2012 , język angielski, poziom rozszerzony - klucz odpowiedzi. ZAD 2 2.1. the moment he finishes 2.2. from Simon, all the students 2.3 get away with 2.4 to avoid speaking Skrótowe omówienie. Wszystkie rozwiązania zadań maturalnych z inf. publikuję na http://maturainformatyka.buz.info.pl Matura z informatykihttp://maturainformatyka.plLink do zadania:http://maturainformatyka.pl/bazydanych.php?url=tabliceMatura z informatyki 2012 - bazy danych http://matfiz24.plZadanie 4 z matury z matematyki z 06.06.2012. Zadanie polega na wyznaczeniu kapitału, gdy dana jest marża podana w postaci procentu i kwoty nonton film comic 8 casino kings part 1 full movie. Zadanie 2. (2 pkt) Choroby człowieka Układ kostny i mięśniowy Podaj/wymień Całkowita zawartość wapnia w organizmie człowieka wynosi 1,4–1,66% masy ciała, z czego 99% stanowi wapń w postaci związanej w kościach. Na schemacie przedstawiono porównanie wskaźników masy kości (całkowity wapń w organizmie) u kobiet (♀) i mężczyzn (♂) w różnym wieku. a)Na podstawie schematu określ zmiany masy kości u kobiet w okresie menopauzy i po tym okresie, w stosunku do mężczyzn w tym samym wieku. b)Podaj przyczynę zmian w kościach kobiet w okresie menopauzy oraz nazwę choroby, którą na skutek tych zmian zagrożone są bardziej kobiety niż mężczyźni. Przyczyna zmian Nazwa choroby Zadanie 3. (2 pkt) Układ oddechowy Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Na schemacie przedstawiono wymianę gazową między powietrzem pęcherzyka płucnego u człowieka a krwią otaczających go włosowatych naczyń krwionośnych. a)Podaj nazwę procesu, dzięki któremu zachodzi wymiana gazowa między powietrzem w pęcherzykach płucnych a krwią otaczających je naczyń krwionośnych. b)Określ, czy jest to proces czynny, czy bierny. Odpowiedź uzasadnij. Zadanie 4. (1 pkt) Układ krążenia Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Krew wypompowywana jest z serca do tętnic przez lewą i prawą komorę. Obie komory mają taką samą pojemność, ale różnią się ciśnieniem krwi, wytwarzanym podczas skurczu. Przeciętne ciśnienie krwi u dorosłego człowieka w lewej komorze serca wynosi 120 mm Hg, natomiast w prawej komorze zaledwie 25 mm Hg. Odwołując się do funkcji obu komór, wyjaśnij, dlaczego różnią się one wytwarzanym ciśnieniem krwi. Zadanie 5. (1 pkt) Układ krążenia Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Erytrocyty płodu mają większą zdolność do wiązania tlenu niż erytrocyty matki. Zawierają one hemoglobinę płodową, która różni się od hemoglobiny dorosłego człowieka. Na schemacie przedstawiono krzywe dysocjacji hemoglobiny we krwi matki i płodu w łożysku. Podaj literę, którą oznaczono na schemacie krzywą dysocjacji hemoglobiny płodowej. Odpowiedź uzasadnij. Zadanie 6. (1 pkt) Układ krążenia Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Jednym z badań laboratoryjnych krwi jest oznaczanie hematokrytu. Hematokryt – to stosunek objętości erytrocytów do objętości pełnej krwi. Wyrażany jest zwykle w procentach lub w postaci ułamka (tzw. frakcji objętości). Prawidłowe wartości poziomu hematokrytu dla osób dorosłych są następujące: mężczyźni: 40 – 52%; (0,40 – 0,52), kobiety: 36 – 48%; (0,36 – 0,48). Zmiany poziomu hematokrytu mogą być spowodowane różnymi czynnikami, np. anemią, biegunką lub krwotokiem. Spośród czynników wymienionych w tekście wybierz jeden, który wpływa na podwyższenie poziomu hematokrytu. Odpowiedź uzasadnij. Czynnik Uzasadnienie Zadanie 8. (1 pkt) Metabolizm - pozostałe Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Skurcz mięśni wymaga energii i dlatego mięśnie bywają nazywane „maszyną zmieniającą energię chemiczną w pracę mechaniczną”. Uzupełnij poniższe zdania, wpisując właściwe określenia. Wybierz je spośród wymienionych. aktyna, ATP, fosfokreatyna, glikogen, ADP Bezpośrednim źródłem energii koniecznej do skurczu mięśni jest powstający w czasie metabolizmu tłuszczów lub węglowodanów, np. . W komórkach mięśniowych zmagazynowany jest również inny związek wysokoenergetyczny – , który przez krótki czas może dostarczać energii do skurczu mięśnia. Zadanie 10. (2 pkt) Układ wydalniczy Podaj i uzasadnij/wyjaśnij W tabeli przedstawiono ilości filtrowanych, wydalanych i resorbowanych (wchłanianych zwrotnie) niektórych składników moczu pierwotnego u człowieka w ciągu 24 godzin. Składniki Ilość filtrowana Ilość wydalona z moczem Ilość resorbowana Woda 180 l 1,5 l 178,5 l Sód 600 g 4,0 g 596,0 g Wapń 9 g 0,2 g 8,8 g Potas 35 g 3,0 g 32,0 g Glukoza 200 g 0,0 g 200,0 g Aminokwasy 65 g 2,0 g 63,0 g Mocznik 65 g 35,0 g 25,0 g Na podstawie: Fizjologia zwierząt, pod red. T. Krzymowskiego, wyd. VIII, PWRiL, Warszawa 2005. a)Na podstawie danych w tabeli wyjaśnij, na czym polega wydalnicza rola nerek. b)Podaj, jakie znaczenie dla organizmu ma resorpcja z moczu pierwotnego niektórych jego składników. Zadanie 11. (2 pkt) Układ nerwowy i narządy zmysłów Podaj/wymień Reakcja odruchowa zachodzi w obrębie łuku odruchowego, na który składają się następujące elementy: receptor, efektor, ośrodek nerwowy odruchu, droga ruchowa, droga czuciowa. Zależnie od liczby neuronów tworzących łuk odruchowy, wyróżnia się łuki odruchowe dwuneuronowe (jednosynaptyczne), trójneuronowe (dwusynaptyczne) i wieloneuronowe (polisynaptyczne). a)Zapisz we właściwej kolejności elementy łuku odruchowego wymienione w tekście. b)Wymień w kolejności nazwy neuronów, które składają się na łuk odruchowy trójneuronowy. Zadanie 12. (2 pkt) Układ hormonalny Układ nerwowy i narządy zmysłów Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj/wymień Czekając na egzamin, zdający denerwowali się. Odczuwali szybsze bicie serca, szybciej i głębiej oddychali, pociły się im dłonie, niektórzy byli bladzi. a)Wpisz literę, którą poniżej oznaczono właściwe uzupełnienie zdania. Opisane reakcje organizmu są uwarunkowane działaniem autonomicznego układu nerwowego. części współczulnej, części przywspółczulnej, obydwu części b)Podaj nazwę hormonu, którego działanie wywołuje reakcje opisane w tekście, oraz nazwę gruczołu dokrewnego, który go wydziela. Hormon Gruczoł Zadanie 13. (1 pkt) Anatomia i fizjologia - pozostałe Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Starzenie się społeczeństw i stale wzrastająca konkurencja wśród ludzi, np. na rynku pracy oraz w szkołach, wyjaśniają przyczyny poszukiwania sposobów usprawniających pracę mózgu. Jednym z najczęściej wymienianych zaleceń sprzyjających zachowaniu sprawności intelektualnej, niezależnie od wieku, jest aktywność fizyczna. Podaj argument uzasadniający skuteczność tego zalecenia. Zadanie 15. (1 pkt) Układ immunologiczny Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Odporność to zdolność organizmu do przeciwdziałania niekorzystnemu wpływowi ciał obcych (antygenów) przedostających się do jego wnętrza. Odporność organizmu można zwiększyć przez podawanie surowic lub szczepionek. Zaznacz prawidłowy sposób ratowania człowieka ukąszonego przez żmiję i uzasadnij celowość zastosowania tego sposobu. podanie surowicy podanie szczepionki Uzasadnienie Zadanie 16. (1 pkt) Układ immunologiczny Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących układu odpornościowego człowieka. Wstaw w odpowiednie miejsca tabeli literę P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli stwierdzenie jest fałszywe. P/F 1. Na układ odpornościowy składają się narządy limfatyczne, komórki wytwarzane przez te narządy i specjalne białka. 2. W śledzionie wytwarzane są i dojrzewają komórki układu odpornościowego. 3. W uruchomieniu odpowiedzi immunologicznej odgrywają rolę komórki układu odpornościowego, takie jak makrofagi i limfocyty. 4. Limfocyty B namnażają się i dojrzewają w grasicy, a limfocyty T w szpiku kostnym. Zadanie 18. (1 pkt) Układ pokarmowy i żywienie Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) W skład układu pokarmowego człowieka wchodzą: przewód pokarmowy oraz gruczoły wątroba i trzustka. Zaznacz funkcję wątroby, która uzasadnia zaliczanie tego narządu do gruczołów układu pokarmowego. Chemiczne przetwarzanie wielu związków organicznych, np. przemiana glukozy w glikogen. Wydzielanie żółci, która drogami żółciowymi odprowadzana jest do dwunastnicy. Przekształcanie substancji szkodliwych dla organizmu, np. alkoholu w związki obojętne Gromadzenie wielu witamin, soli mineralnych i substancji energetycznych Zadanie 19. (2 pkt) Układ pokarmowy i żywienie Podaj i uzasadnij/wyjaśnij W toku ewolucji przewód pokarmowy wyspecjalizował się w kierunku optymalnego pobierania, trawienia i wchłaniania składników pokarmowych, przy jednoczesnym wykształceniu w nim barier, które chronią organizm przed szkodliwymi czynnikami pochodzącymi ze środowiska zewnętrznego, np. toksynami i drobnoustrojami chorobotwórczymi. Podaj dwa przykłady barier ochronnych i ich lokalizację w przewodzie pokarmowym człowieka oraz wyjaśnij, w jaki sposób każda z nich chroni organizm przed drobnoustrojami chorobotwórczymi. Zadanie 20. (2 pkt) Układ pokarmowy i żywienie Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Żelazo występujące w pokarmach pochodzenia zwierzęcego jest łatwo przyswajalne przez organizm człowieka, natomiast przyswajalność żelaza z pokarmów roślinnych jest znacznie niższa. Na przyswajanie żelaza korzystnie wpływa spożywanie produktów, które zawierają ten pierwiastek, w połączeniu z produktami bogatymi w witaminę C. Jego przyswajanie utrudnia połączenie tych produktów z mlekiem, herbatą, kawą lub nasionami zbóż. a)Wyjaśnij, korzystając z powyższych informacji, dlaczego osoby stosujące dietę wegańską (całkowicie pozbawioną produktów zwierzęcych) mogą być zagrożone niedoborem żelaza w organizmie. b)Zaznacz, który z poniższych zestawów posiłków sprzyja lepszemu przyswojeniu żelaza ze smażonej wątróbki. Odpowiedź uzasadnij. wątróbka z razowym chlebem wątróbka z surówką z kiszonej kapusty Zadanie 21. (1 pkt) Układ pokarmowy i żywienie Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Dodawanie witamin i składników mineralnych do żywności jest powszechną praktyką podyktowaną chęcią produkowania żywności zapobiegającej ich niedoborom w organizmach. Niekiedy jest to wykorzystywane w celach marketingowych, np. cukierki, do których dodano witaminy reklamuje się jako zdrowe. Sugestie ich pozytywnego wpływu na zdrowie umieszczone na opakowaniach, zwykle odwracają uwagę konsumentów od innych informacji, dotyczących wartości odżywczej produktu. Oceń, czy określenie cukierków z dodatkiem witamin mianem „zdrowych” jest właściwe. Odpowiedź uzasadnij. Zadanie 22. (1 pkt) Układ pokarmowy i żywienie Choroby człowieka Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Mukowiscydoza objawia się tym, że organizm chorego produkuje nadmiernie lepki śluz, który powoduje zaburzenia we wszystkich narządach posiadających gruczoły śluzowe, np. w płucach lub w układzie pokarmowym. Nadmiar śluzu zalega w narządach lub przewodach odprowadzających, powodując ich niedrożność. Mukowiscydoza przejawia się niewydolnością trzustki i zaburzeniami trawienia, które mogą doprowadzić do objawów tzw. zespołu złego wchłaniania składników pokarmowych. Wyjaśnij, w jaki sposób dochodzi do objawów zespołu złego wchłaniania na skutek niewydolności trzustki spowodowanej mukowiscydozą. Zadanie 24. (1 pkt) Genetyka - pozostałe Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Podczas replikacji fragmentu cząsteczki DNA komórki nastąpiła zmiana nukleotydu w jednej z jej nici (zapis poniżej). Nie nastąpiła korekta błędu i fragment cząsteczki DNA będzie podlegał kolejnym replikacjom, podczas których zmiana zostanie przekazana do kolejnych cząsteczek DNA. Zmiana, którą przedstawiono na schemacie to mutacja genowa. ... CACTTAGAA ... nić matrycowa ... GTGAGTCTT ... nić syntetyzowana Zakreśl na schemacie miejsce, w którym powstała mutacja, i wyjaśnij na czym ona polegała. Zadanie 25. (2 pkt) Dziedziczenie Podaj/wymień Grupy krwi człowieka (A, B, AB, i 0) uwarunkowane są występowaniem w populacji ludzkiej trzech alleli oznaczonych jako: IA, IB, i. Rodzice dziecka mają grupę krwi A. a)Określ wszystkie możliwe genotypy tych rodziców, posługując się podanymi symbolami. Genotypy matki Genotypy ojca b)Przedstaw przypadek, kiedy dziecko tych rodziców będzie miało grupę krwi inną, niż rodzice. Zapisz odpowiednią krzyżówkę. Krzyżówka Genotyp dziecka Fenotyp dziecka Zadanie 26. (3 pkt) Choroby człowieka Dziedziczenie Podaj/wymień Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Dwaj bracia (I i II) są daltonistami. Każdy z nich ma czworo dzieci: dwie córki i dwóch synów. Potomstwo brata I jest zdrowe, natomiast jeden syn i jedna córka brata II cierpią na daltonizm. a)Zapisz najbardziej prawdopodobne genotypy obu braci i matek ich dzieci, posługując się symbolami: D – brak daltonizmu, d – daltonizm. Genotyp brata I Genotyp matki jego dzieci Genotyp brata II Genotyp matki jego dzieci b)Zaznacz, jakie jest prawdopodobieństwo, że córki brata I będą nosicielkami daltonizmu. 25%, 50%, 75%, 100% Zadanie 27. (1 pkt) Choroby człowieka Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Fenyloketonuria jest chorobą dziedziczną, której efektom (głębokie upośledzenie umysłowe) można zapobiegać przez wczesne, tuż po urodzeniu, zidentyfikowanie choroby i zastosowanie diety niskofenyloalaninowej. Dorośli z tą dolegliwością nie muszą stosować diety, bo ich układ nerwowy nie wykazuje już tak dużej wrażliwości na obecność nierozłożonej fenyloalaniny, jak organizm niemowlęcia i dziecka. Jednak związek ten będzie gromadzić się w ich organizmie. Wysoki poziom fenyloalaniny we krwi ciężarnej kobiety chorej na fenyloketonurię może doprowadzić do uszkodzenia układu nerwowego płodu. Wyjaśnij, w jaki sposób ciężarna kobieta chora na fenyloketonurię, może uchronić płód przed uszkodzeniem układu nerwowego. Zadanie 28. (2 pkt) Ekologia Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Na poniższych wykresach przedstawiono zmiany liczebności populacji dwóch gatunków hodowanych w warunkach laboratoryjnych, powiązanych określonymi zależnościami. Zmianom liczebności populacji, przedstawionym na wykresach 1 i 2, przyporządkuj po jednym sposobie oddziaływania międzygatunkowego (A–E), które są dla nich charakterystyczne. drapieżnictwo komensalizm protokooperacja konkurencja mutualizm Wykres 1 Wykres 2 Zadanie 29. (3 pkt) Wpływ człowieka na środowisko i jego ochrona Podaj/wymień W Polsce elektrownie wiatrowe pokrywają zaledwie około 1% zapotrzebowania na energię. Mimo wysokich kosztów produkcji energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych, obserwuje się postępujący wzrost udziału energii wiatru w stosunku do innych źródeł energii, np. paliw kopalnych. Dzieje się tak dlatego, że energetyka wiatrowa jest bardziej przyjazna dla środowiska niż energetyka konwencjonalna. Jednak realizacja tzw. projektów wiatrowych może również oddziaływać negatywnie, szczególnie na populacje ptaków. a)Podaj dwa argumenty potwierdzające pozytywny wpływ energetyki wiatrowej na środowisko przyrodnicze. b)Podaj jeden przykład negatywnego wpływu nieprzemyślanych lokalizacji elektrowni wiatrowych na populacje ptaków. Zadanie 30. (2 pkt) Ewolucjonizm i historia życia na ziemi Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Ostatnim reprezentantem archaicznego Homo sapiens był neandertalczyk (Homo sapiens neanderthalensis). Tę formę człowieka, wzbudzającą kontrowersje od momentu odkrycia do dziś, wyodrębnia się na podstawie pewnej kombinacji cech morfologicznych, uważanych za specyficzne dla neandertalczyka. W każdym zamieszczonym poniżej zestawie cech (A–D) podkreśl cechy charakterystyczne dla neandertalczyka. Neandertalczyk charakteryzował się dużą (średnio większą niż u człowieka współczesnego) / małą (niewiele większą niż u Homo erectus) pojemnością czaszki obecnością wydatnych / brakiem wałów nadoczodołowych płaskim / wydatnym nosem smukłą / krępą budową ciała. Liczby \(x_1=-4\) i \(x_2=3\) są pierwiastkami wielomianu \(W(x)=x^3+4x^2-9x-36\). Oblicz trzeci pierwiastek wielomianu. Rozwiązanie I Rozwiążemy zadanie sprowadzając przekształceniami wielomian do postaci iloczynowej, a następnie odczytując z niej pierwiastki. \[ W(x)=x^3+4x^2-9x-36=\class{color1}{x^3-9x}+\class{color2}{4x^2-36}\class{hintMath hintWyciagnieciePrzedNawias}{=}\\\class{hintMath hintWyciagnieciePrzedNawias}{=}\class{color1}{(x^2-9)\cdot x}+\class{color2}{(x^2-9)\cdot 4}\class{mathHint hintWyciagnieciePrzedNawias}{=} (x^2-9)(x+4)=\\=(x^2-3^2)(x+4)\class{mathHint hintWzorSkrocMnoz}{=}(x-3)(x+3)(x+4)=\\=(x-3)(x-(-3))(x-(-4)) \] Odczytujemy z postaci iloczynowej \(W(x)=(x-\class{color1}{3})(x-\class{color1}{(-3)})(x-\class{color1}{(-4)})\) pierwiastki: \(x_1=3\), \(x_2=-3\) i \(x_3=-4\). Zatem szukany pierwiastek wielomianu to \(-3\). Odpowiedź: Trzeci pierwiastek wielomianu \(W(x)\) to \(3\). Rozwiązanie II Dzieląc wielomian, korzystając z podanych w treści zadania pierwiastków sprowadzimy go do postaci iloczynowej. Podzielimy wielomian \(W(x)\) przez \((x+4)\). \[ \begin{matrix} &x^2& & &- & 9 & \\ &(x^3 & + & 4x^2 & - & 9x & - & 36) & : & (x+4)\\ -&(x^3 & + & 4x^2) \\ & & & & (- & 9x&-&36)\\ & & & -&(- &9x &-&36)\\ & & & & & =&&= \end{matrix} \] Zatem \[ W(x)=(x^2-9)(x+4)=(x^2-3^2)(x+4)\class{mathHint hintWzorSkrocMnoz}{=}\\\class{mathHint hintWzorSkrocMnoz}{=}(x-3)(x+3)(x+4)=(x-3)(x-(-3))(x-(-4))\] Odczytujemy z postaci iloczynowej \[ W(x)=(x-\class{color1}{3})(x-\class{color1}{(-3)})(x-\class{color1}{(-4)}) \] pierwiastki: \(x_1=3\), \(x_2=-3\) i \(x_3=-4\). Zatem szukany pierwiastek wielomianu to \(3\). Odpowiedź: Trzeci pierwiastek wielomianu \(W(x)\) to \(-3\). Drukuj Zadanie 1. (2 pkt) Tkanki zwierzęce Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Nabłonek migawkowy, nabłonek rzęskowy lub nabłonek orzęsiony to różne określenia tego samego rodzaju nabłonka, którego komórki wyposażone są w rzęski ułatwiające transport substancji po powierzchni nabłonka. Wpisz do tabeli nazwy układów w organizmie człowieka, w których występuje nabłonek migawkowy, oraz podaj rolę tego rodzaju nabłonka w każdym z nich. Nazwa układu Rola nabłonka migawkowego w tym układzie 1. 2. Zadanie 2. (2 pkt) Układ powłokowy Podaj/wymień Skóra człowieka składa się z wielowarstwowego naskórka i skóry właściwej. W najgłębiej położonej żywej warstwie naskórka – warstwie podstawnej – nieustannie powstają nowe komórki, które podczas stopniowego przemieszczania się ku powierzchni skóry ulegają keratynizacji (rogowaceniu). Tworzą one na powierzchni skóry złuszczającą się warstwę martwych komórek naskórka. a)Na podstawie powyższego tekstu podaj cechę żywych komórek warstwy podstawnej naskórka, która zapewnia jego odtwarzanie się. b)Podaj znaczenie warstwy zrogowaciałych komórek naskórka dla funkcji ochronnej skóry w organizmie człowieka. Zadanie 3. (1 pkt) Układ kostny i mięśniowy Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Spośród poniższych zdań, dotyczących budowy układu ruchu człowieka, zaznacz dwa zdania nieprawdziwe. Kości połączone są ze sobą w sposób ruchomy za pomocą stawów lub w sposób ścisły, np. za pomocą więzozrostów. Ścięgna są zbudowane z tkanki łącznej włóknistej i umożliwiają przymocowanie mięśni do kości. Powierzchnie stawowe nasadowych części kości długich są zbudowane z tkanki kostnej. Mięśnie szkieletowe zbudowane są z włókien mięśniowych, a te składają się z miofibryli. Częścią bierną układu ruchu są mięśnie szkieletowe, a częścią czynną są kości. Zadanie 5. (2 pkt) Układ krążenia Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Na rysunku przedstawiono przepływ krwi przez jeden z rodzajów naczyń krwionośnych w mięśniu szkieletowym kończyny dolnej. Strzałka górna wskazuje kierunek przemieszczania się krwi, a strzałki w mięśniu – kierunek jego ucisku na naczynie krwionośne. a)Uzupełnij poniższe zdanie, wpisując nazwę rodzaju naczynia krwionośnego przedstawionego na rysunku oraz cechę, która umożliwia jego rozpoznanie. Jest to , ponieważ . b)Wyjaśnij, w jaki sposób mięśnie szkieletowe kończyny dolnej wpływają na przepływ krwi w przedstawionym naczyniu krwionośnym. Zadanie 6. (3 pkt) Układ krążenia Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Osocze krwi jest płynem, który transportuje elementy morfotyczne krwi (krwinki) oraz niezbędne składniki odżywcze, a także białka i produkty przemiany materii. a)Zaznacz zestaw, który prawidłowo ilustruje udział procentowy osocza i elementów morfotycznych we krwi zdrowego człowieka. ok. 80% i 20% ok. 55% i 45% ok. 30% i 70% ok. 35% i 65% b)Spośród niżej wymienionych białek wybierz dwa, które są typowymi składnikami osocza krwi człowieka, oraz określ rolę każdego z nich. fibrynogen, keratyna, albuminy, histony, immunoglobuliny Zadanie 8. (1 pkt) Układ immunologiczny Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Oceń prawdziwość poniższych informacji dotyczących leukocytów. Wpisz obok każdego zdania literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli zdanie jest fałszywe. P/F 1. Leukocyty są wyspecjalizowane w obronie organizmu przed drobnoustrojami, dlatego wszystkie są tak samo zbudowane. 2. Tylko makrofagi mają zdolność do fagocytozy bakterii oraz do przemieszczania się między komórkami ciała. 3. Limfocyty B odpowiedzialne są za odporność humoralną warunkowaną przez przeciwciała. Zadanie 9. (1 pkt) Układ oddechowy Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Z powietrza wciągniętego do wnętrza pęcherzyków płucnych tlen przechodzi do naczyń włosowatych. Jest on dalej transportowany przez krew i za pośrednictwem płynu tkankowego dociera do komórek. Z komórek ciała pobierany jest dwutlenek węgla, który wraz z krwią transportowany jest do płuc. Tam z naczyń włosowatych przechodzi do wnętrza pęcherzyków płucnych, skąd usuwany jest na zewnątrz. Korzystając z powyższego opisu, uzupełnij schemat przemieszczania się gazów oddechowych między pęcherzykami płucnymi a komórkami organizmu. Oznacz kierunki (dorysuj groty wszystkim strzałkom) oraz wpisz nad strzałkami odpowiednie nazwy gazów. Zadanie 11. (2 pkt) Układ krążenia Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Zbadano częstość występowania grup krwi w całej populacji ludzkiej na wyspie liczącej 1000 mieszkańców. Stwierdzono występowanie grup krwi: A – 359 osób, B – 351 osób oraz AB – 290 osób. U nikogo natomiast nie stwierdzono grupy krwi 0. Na podstawie powyższych informacji uzupełnij tabelę oraz przedstaw na diagramie słupkowym częstość występowania badanych grup krwi wśród mieszkańców tej wyspy (z dokładnością do 1%). Grupa krwi Liczba osób Częstość występowania grupy krwi(w procentach) A 359 36% B AB 0 0 0% Zadanie 13. (1 pkt) Układ immunologiczny Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Poniżej opisano przebieg reakcji odpornościowej. Po wniknięciu czynnika chorobotwórczego do organizmu, komórki pamięci immunologicznej rozpoznały antygeny na jego powierzchni. Intensywne podziały tych komórek doprowadziły do powstania dużej ilości limfocytów produkujących odpowiednie przeciwciała. Poziom przeciwciał wzrósł tak znacznie, że w ciągu kilku dni infekcja została powstrzymana. Napisz, czy opisana reakcja jest pierwotną, czy wtórną odpowiedzią immunologiczną. Odpowiedź uzasadnij. Zadanie 14. (1 pkt) Układ pokarmowy i żywienie Podaj/wymień Substancje, z których organizm człowieka może wytwarzać witaminy, nazywane są prowitaminami. Podaj nazwę witaminy, dla której prowitaminą jest karoten przyjmowany wraz z pokarmem, oraz przykład jej znaczenia w organizmie człowieka. Nazwa witaminy Znaczenie Zadanie 15. (3 pkt) Układ pokarmowy i żywienie Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj/wymień Na rysunku przedstawiono fragment układu pokarmowego człowieka. a)Podaj nazwę enzymu wydzielanego w narządzie oznaczonym literą X i nazwę składnika pokarmowego, który jest przez niego rozkładany. Enzym Składnik pokarmowy b)Podaj nazwę narządu oznaczonego na rysunku literą Y i określ funkcję, jaką pełni ten narząd w układzie pokarmowym. c)Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Jedną z głównych funkcji struktury oznaczonej na rysunku literą Z jest detoksykacja szkodliwych produktów przemiany materii. wchłanianie prostych związków organicznych. trawienie białek, węglowodanów i tłuszczów. wchłanianie wody. Zadanie 17. (1 pkt) Układ nerwowy i narządy zmysłów Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Siatkówka oka zbudowana jest z komórek receptorowych – czopków i pręcików. Są one rozmieszczone w siatkówce nierównomiernie i mają różne właściwości. Zaznacz dwie informacje charakteryzujące wyłącznie czopki. Najliczniej występują w środkowej części siatkówki – w dołku środkowym (plamce żółtej). Odpowiadają za postrzeganie kształtów i ruchu obserwowanych obiektów. Umożliwiają widzenie zarówno w jasnym, jak i w przyćmionym świetle. Odpowiadają za widzenie szczegółów obrazu i widzenie barwne. Zadanie 18. (2 pkt) Układ nerwowy i narządy zmysłów Podaj/wymień Na schemacie przedstawiono przykład łuku odruchowego. a)Na podstawie analizy powyższego przykładu podaj nazwy dwóch neuronów, przez które przekazywany jest impuls nerwowy w miejscu oznaczonym na schemacie literą A. b)Podaj literę, którą na schemacie oznaczono efektor. Zadanie 19. (3 pkt) Układ wydalniczy Układ oddechowy Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Na rysunkach przedstawiono dwa narządy, które biorą udział w wydalaniu z organizmu człowieka zbędnych lub szkodliwych produktów przemiany materii. Uzupełnij poniższą tabelę, wpisując nazwy obu narządów oraz nazwy odpowiednich związków chemicznych, które przez te narządy są wydalane. Nazwa narządu Wydalane związki chemiczne charakterystyczny dla danego narządu (1 przykład) wspólny dla obu narządów A B Zadanie 20. (1 pkt) Układ rozrodczy Podaj/wymień Łożysko zapewnia stałą łączność między matką a rozwijającym się zarodkiem. Jest narządem, który pełni wiele funkcji, np. wydziela relaksynę, stanowi barierę dla drobnoustrojów. Przedstaw funkcję łożyska, inną niż funkcje wymienione w tekście. Zadanie 21. (1 pkt) Choroby człowieka Układ krążenia Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Podejmowanie przez człowieka systematycznych wysiłków fizycznych, wyczynowo czy też rekreacyjnie, prowadzi do wielu zmian adaptacyjnych w jego organizmie. Poniżej wymieniono dwie zmiany zachodzące w organizmie człowieka pod wpływem wysiłku fizycznego. Wybierz jedną zmianę adaptacyjną (A lub B) i określ jej rolę w profilaktyce chorób układu krążenia człowieka. W czasie wykonywania umiarkowanego wysiłku fizycznego, wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego u osób wytrenowanych są istotnie niższe od wartości stwierdzonych u osób, które nie ćwiczą. Systematyczny trening fizyczny powoduje wzrost stężenia cholesterolu zawartego we frakcji HDL osocza, z jednoczesnym obniżeniem cholesterolu zawartego we frakcji LDL osocza, oraz obniżenie stężenia triglicerydów. Zadanie 23. (2 pkt) Ekspresja informacji genetycznej Podaj/wymień Na schemacie przedstawiono przepływ informacji genetycznej od DNA do białka. a)Podaj nazwy procesów oznaczonych na schemacie literami X i Y, wybierając je spośród wymienionych. translacja, transkrypcja, transdukcja X. Y. b)Podaj nazwy trzech rodzajów RNA wytwarzanych w procesie X. Podkreśl ten rodzaj kwasu, który zawiera informację o składzie aminokwasów syntetyzowanego białka. Zadanie 25. (2 pkt) Dziedziczenie Pozostałe Galaktozemia – choroba genetyczna człowieka, jest wywoływana przez zmutowany recesywny allel (a) genu niesprzężonego z płcią i dziedziczy się według praw Mendla. Choroba ta występuje tylko u osób homozygotycznych pod względem tego genu. Podaj prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby u dziecka zdrowych, heterozygotycznych rodziców. Zapisz poniżej odpowiednią krzyżówkę i podkreśl genotyp chorego dziecka. Genotypy rodziców (P): ♀ ♂ Gamety: Genotypy dzieci (F1): Prawdopodobieństwo: Zadanie 27. (3 pkt) Ekologia Zamknięte (np. testowe, prawda/fałsz) Podaj i uzasadnij/wyjaśnij DDD to środek chemiczny stosowany do zwalczania larw niektórych gatunków komarów. Na poniższym schemacie przedstawiono zmiany stężenia DDD w organizmach tworzących fragment sieci pokarmowej jeziora, w którym środek ten był zastosowany. a)Określ zależność między stężeniem DDD w organizmach a ich miejscem we fragmencie sieci pokarmowej przedstawionej na schemacie. b)Wyjaśnij, dlaczego w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej stężenie DDD w organizmie ryby drapieżnej jest porównywalne ze stężeniem DDD w organizmie ptaka rybożernego. c)Spośród podanych określeń wybierz i podkreśl dwa, które mogą poprawnie charakteryzować zależność międzygatunkową między rybą drapieżną i ptakiem rybożernym w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej. antagonistyczna, nieantagonistyczna, drapieżnictwo, konkurencja, pasożytnictwo Zadanie 28. (2 pkt) Ekologia Podaj/wymień Kowalik to ptak z rzędu wróblowych, który żywi się przede wszystkim larwami i poczwarkami owadów, wydobywanymi z pęknięć kory drzew. W okresie zimowym głównym jego pokarmem są nasiona roślin. Krogulec należy do ptaków drapieżnych i poluje na kowaliki. Oba ptaki występują w całej Europie w lasach, parkach i sadach. a)Na podstawie powyższego tekstu podaj wszystkie poziomy troficzne, które może zajmować kowalik w łańcuchach pokarmowych. b)Korzystając z powyższych informacji, zapisz prawdopodobny łańcuch pokarmowy z udziałem kowalika i krogulca. Zadanie 29. (1 pkt) Ekologia Uzupełnij/narysuj wykres, schemat lub tabelę Obieg materii w przyrodzie to proces ciągłego krążenia niezbędnych do życia substancji chemicznych między środowiskiem a organizmami żywymi. Uzupełnij poniższy schemat, tak aby ilustrował obieg materii w przyrodzie. Wpisz w odpowiednie miejsca schematu określenia wybrane z poniższych. związki organiczne, związki nieorganiczne, producenci, destruenci, konsumenci Zadanie 30. (1 pkt) Wpływ człowieka na środowisko i jego ochrona Podaj i uzasadnij/wyjaśnij Paliwem często używanym w kotłach gazowych jest gaz ziemny, którego głównym składnikiem jest metan CH4 (ok. 90%). Okazuje się jednak, że zamiast eksploatować złoża kopalin, można pozyskiwać metan z szybko odnawialnych upraw roślinnych. Podczas naturalnego procesu fermentacji wytwarza się biogaz, który składa się z ok. 65% metanu i 35% dwutlenku węgla. Do produkcji metanu można również wykorzystywać różne odpadki roślinne, nawóz zwierzęcy oraz niewykorzystane plony. Na podstawie tekstu uzasadnij, że wykorzystanie biogazu jako źródła energii może przyczynić się do ochrony środowiska. Szybka nawigacja do zadania numer: 5 10 15 20 25 30 .Ułamek \(\frac{\sqrt{5}+2}{\sqrt{5}-2}\) jest równy A.\( 1 \) B.\( -1 \) C.\( 7+4\sqrt{5} \) D.\( 9+4\sqrt{5} \) DLiczbami spełniającymi równanie \(|2x + 3| = 5\) są A.\( 1 \) i \(-4\) B.\( 1 \) i \(2\) C.\( -1 \) i \(4\) D.\( -2 \) i \(2\) ARównanie \((x+5)(x-3)(x^2+1)=0\) ma: rozwiązania: \( x=-5, x=3 \) rozwiązania: \( x=-3, x=5 \) rozwiązania: \( x=-5, x=-1, x=1, x=3 \) rozwiązania: \( x=-3, x=-1, x=1, x=5 \) AMarża równa \(1{,}5\%\) kwoty pożyczonego kapitału była równa \(3000\) zł. Wynika stąd, że pożyczono A.\( 45 \) zł B.\( 2000 \) zł C.\( 200\ 000 \) zł D.\( 450\ 000 \) zł CNa jednym z poniższych rysunków przedstawiono fragment wykresu funkcji \(y=x^2+2x-3\). Wskaż ten rysunek. AWierzchołkiem paraboli będącej wykresem funkcji określonej wzorem \(f(x)=x^2-4x+4\) jest punkt o współrzędnych A.\( (0,2) \) B.\( (0,-2) \) C.\( (-2,0) \) D.\( (2,0) \) DJeden kąt trójkąta ma miarę \(54^\circ\). Z pozostałych dwóch kątów tego trójkąta jeden jest \(6\) razy większy od drugiego. Miary pozostałych kątów są równe A.\( 21^\circ \) i \(105^\circ \) B.\( 11^\circ \) i \(66^\circ \) C.\( 18^\circ \) i \(108^\circ \) D.\( 16^\circ \) i \(96^\circ \) CKrótszy bok prostokąta ma długość \(6\). Kąt między przekątną prostokąta i dłuższym bokiem ma miarę \(30^\circ\). Dłuższy bok prostokąta ma długość A.\( 2\sqrt{3} \) B.\( 4\sqrt{3} \) C.\( 6\sqrt{3} \) D.\( 12 \) CCięciwa okręgu ma długość \(8\) cm i jest oddalona od jego środka o \(3\) cm. Promień tego okręgu ma długość A.\( 3 \) cm B.\( 4 \) cm C.\( 5 \) cm D.\( 8 \) cm CPunkt \(O\) jest środkiem okręgu. Kąt wpisany \(BAD\) ma miarę A.\( 150^\circ \) B.\( 120^\circ \) C.\( 115^\circ \) D.\( 85^\circ \) DPięciokąt \(ABCDE\) jest foremny. Wskaż trójkąt przystający do trójkąta \(ECD\) A.\( \Delta ABF \) B.\( \Delta CAB \) C.\( \Delta IHD \) D.\( \Delta ABD \) BPunkt \(O\) jest środkiem okręgu przedstawionego na rysunku. Równanie tego okręgu ma postać: A.\( (x-2)^2+(y-1)^2=9 \) B.\( (x-2)^2+(y-1)^2=3 \) C.\( (x+2)^2+(y+1)^2=9 \) D.\( (x+2)^2+(y+1)^2=3 \) AWyrażenie \(\frac{3x+1}{x-2}-\frac{2x-1}{x+3}\) jest równe A.\( \frac{x^2+15x+1}{(x-2)(x+3)} \) B.\( \frac{x+2}{(x-2)(x+3)} \) C.\( \frac{x}{(x-2)(x+3)} \) D.\( \frac{x+2}{-5} \) ACiąg \((a_n)\) jest określony wzorem \(a_n=\sqrt{2n+4}\) dla \(n\ge 1\). Wówczas A.\( a_8=2\sqrt{5} \) B.\( a_8=8 \) C.\( a_8=5\sqrt{2} \) D.\( a_8=\sqrt{12} \) ACiąg \((2\sqrt{2},4,a)\) jest geometryczny. Wówczas A.\( a=8\sqrt{2} \) B.\( a=4\sqrt{2} \) C.\( a=8-2\sqrt{2} \) D.\( a=8+2\sqrt{2} \) BKąt \(\alpha \) jest ostry i \(\operatorname{tg} \alpha =1\). Wówczas A.\( \alpha \lt 30^\circ \) B.\( \alpha =30^\circ \) C.\( \alpha =45^\circ \) D.\( \alpha >45^\circ \) CWiadomo, że dziedziną funkcji \(f\) określonej wzorem \(f(x)=\frac{x-7}{2x+a}\) jest zbiór \((-\infty ,2)\cup (2,+\infty )\). Wówczas A.\( a=2 \) B.\( a=-2 \) C.\( a=4 \) D.\( a=-4 \) DJeden z rysunków przedstawia wykres funkcji liniowej \(f(x)=ax+b\), gdzie \(a>0\) i \(b\lt 0\). Wskaż ten wykres. CPunkt \(S = (2, 7)\) jest środkiem odcinka \(AB\), w którym \(A = (-1, 3)\). Punkt \(B\) ma współrzędne: A.\( B=(5,11) \) B.\( B=\left (\frac{1}{2},2 \right) \) C.\( B=\left (-\frac{3}{2},-5 \right) \) D.\( B=(3,11) \) AW kolejnych sześciu rzutach kostką otrzymano następujące wyniki: \(6, 3, 1, 2, 5, 5\). Mediana tych wyników jest równa: A.\( 3 \) B.\( 3{,}5 \) C.\( 4 \) D.\( 5 \) CRówność \((a+2\sqrt{2})^2=a^2+28\sqrt{2}+8\) zachodzi dla A.\( a=14 \) B.\( a=7\sqrt{2} \) C.\( a=7 \) D.\( a=2\sqrt{2} \) CTrójkąt prostokątny o przyprostokątnych \(4\) i \(6\) obracamy wokół dłuższej przyprostokątnej. Objętość powstałego stożka jest równa A.\( 96\pi \) B.\( 48\pi \) C.\( 32\pi \) D.\( 8\pi \) CJeżeli \(A\) i \(B\) są zdarzeniami losowymi, \(B'\) jest zdarzeniem przeciwnym do \(B\), \(P(A) = 0{,}3\), \(P(B') = 0{,}4\) oraz \(A\cap B=\emptyset \), to \(P(A\cup B)\) jest równe A.\( 0{,}12 \) B.\( 0{,}18 \) C.\( 0{,}6 \) D.\( 0{,}9 \) DPrzekrój osiowy walca jest kwadratem o boku \(a\). Jeżeli \(r\) oznacza promień podstawy walca, \(h\) oznacza wysokość walca, to A.\( r+h=a \) B.\( h-r=\frac{a}{2} \) C.\( r-h=\frac{a}{2} \) D.\( r^2+h^2=a^2 \) BRozwiąż nierówność \(x^2 - 3x - 10 \lt 0\).\(x\in (-2,5)\)Średnia wieku w pewnej grupie studentów jest równa \(23\) lata. Średnia wieku tych studentów i ich opiekuna jest równa \(24\) lata. Opiekun ma \(39\) lat. Oblicz, ilu studentów jest w tej grupie.\(15\)Podstawy trapezu prostokątnego mają długości \(6\) i \(10\) oraz tangens jego kąta ostrego jest równy \(3\). Oblicz pole tego trapezu.\(P=96\)Uzasadnij, że jeżeli \(\alpha\) jest kątem ostrym, to \(\sin^4\alpha + \cos^2\alpha = \sin^2\alpha + \cos^4\alpha\).Uzasadnij, że suma kwadratów trzech kolejnych liczb całkowitych przy dzieleniu przez \(3\) daje resztę \(2\).Suma \(S_n = a_1 + a_2 + ... + a_n\) początkowych \(n\) wyrazów pewnego ciągu arytmetycznego \((a_n)\) jest określona wzorem \(S_n = n^2 - 2n\). Wyznacz wzór na \(n\)-ty wyraz tego ciągu.\(a_n=2n-3\)Dany jest romb, którego kąt ostry ma miarę \(45^\circ\), a jego pole jest równe \(50\sqrt{2}\). Oblicz wysokość tego rombu.\(h=5\sqrt{2}\)Punkty \(A = (2,11), B = (8, 23), C = (6,14)\) są wierzchołkami trójkąta. Wysokość trójkąta poprowadzona z wierzchołka \(C\) przecina prostą \(AB\) w punkcie \(D\). Oblicz współrzędne punktu \(D\).\(D=(4,15)\)Oblicz, ile jest liczb naturalnych pięciocyfrowych, w zapisie których nie występuje zero, jest dokładnie jedna cyfra \(7\) i dokładnie jedna cyfra parzysta.\(5120\)Dany jest graniastosłup prawidłowy trójkątny \(ABCDEF\) o podstawach \(ABC\) i \(DEF\) i krawędziach bocznych \(AD, BE\) i \(CF\) (zobacz rysunek). Długość krawędzi podstawy \(AB\) jest równa \(8\), a pole trójkąta \(ABF\) jest równe \(52\). Oblicz objętość tego graniastosłupa. \(V=176\sqrt{3}\) Punkt A ma współrzędne $\left(5,2012\right)$. Punkt B jest symetryczny do punktu A względem osi Ox, a punkt C jest symetryczny do punktu B względem osi Oy. Punkt C ma współrzędneA. $\left(-5-2012\right)$B. $\left(-2012,-5\right)$C. $(-5,2012)$D. $\left(-2012,-5\right)$ Na okręgu o równaniu $(x-2)^2+(y+7)^2=4$ leży punktA. $A=(-2,5)$B. $B=(2,-5)$C. $C=(2,-7)$D. $D=(7-2)$ Flagę, taką jak pokazano na rysunku, należy zszyć z trzech jednakowej szerokości pasów kolorowej tkaniny. Oba pasy zewnętrzne mają być tego samego koloru, a pas znajdujący się między nimi ma być innego koloru. Liczba różnych takich flag, które można uszyć, mając do dyspozycji tkaniny w 10 kolorach, jest równaA. 100B. 99C. 90D. 19 Średnia arytmetyczna cen sześciu akcji na giełdzie jest równa 500 zł. Za pięć z tych akcji zapłacono 2300 zł. Cena szóstej jest równaA. 400 złB. 500 złC. 600 złD. 700 zł Rozwiąż nierówność: $x^2+8x+15>0$. Uzasadnij, że jeśli liczby rzeczywiste $a,b,c$ spełniają nierówności $0\frac{a+b}{2}$$ W graniastosłupie prawidłowym czworokątnym ABCDEFGH przekątna AC podstawy ma długość 4. Kąt ACE jest równy $60^{\circ}$.Oblicz objętość ostrosłupa ABCDE przedstawionego na poniższym rysunku

matura maj 2012 zad 28